Afgelopen september besloten we met een camperbusje een stuk van de Balkan te ontdekken. Dit deel van Europa is nog relatief onbekend en dat trok ons enorm. We wilden deze ruige bergwereld eens van dichtbij bekijken. Onze 14-daagse roadtrip startte in Montenegro en voerde ons door Noord-Albanië, Noord-Macedonië en Kosovo, om uiteindelijk weer te eindigen in Montenegro. Wat een ontzettend mooi en veelzijdig deel van Europa is dit. Als bergliefhebber wil je dit zeker eens met eigen ogen gezien hebben. Dit zijn de hoogtepunten van onze reis en waarom wij ze jou ook aanraden.
De Balkan staat nog niet op ieders bucketlist, maar dat begint langzaam te veranderen. En terecht. Wie zich waagt aan een roadtrip door Montenegro, Albanië, Noord-Macedonië en Kosovo ontdekt een Europa dat aanvoelt als onontgonnen terrein: diepe canyons, kristalheldere meren, middeleeuwse dorpjes en bergpassen die je adem inhouden — letterlijk én figuurlijk. Toeristische infrastructuur is volop in ontwikkeling, prijzen liggen een stuk lager dan in West-Europa en de natuur is ronduit spectaculair.
Een camperbus of huurauto is de ideale manier om deze regio te verkennen. De wegen zijn soms uitdagend (lees: smal, hobbelig en zonder vangrail boven diepe afgronden), maar dat hoort bij de ervaring. Plan je route goed, neem de tijd en laat je verrassen.
Praktisch: Alle vier de landen zijn goed bereikbaar vanuit Nederland. De meeste reizigers vliegen naar Podgorica (Montenegro) of Tirana (Albanië) en huren ter plaatse een auto of camperbus. Controleer van tevoren of je huurvoertuig alle grenzen mag oversteken - niet alle verhuurders staan dit toe.
Wij vertrokken eind augustus voor onze 14-daagse roadtrip door vier verschillende Balkanlanden. Eind augustus/begin september is een mooie tijd om deze reis te maken, de temperatuur is nog warm genoeg voor zomerkleding, maar het is niet meer zo warm dat je wegbrandt uit je camper of tent. Wij vonden het de perfecte tijd voor de roadtrip. Sommige nachten in de bergen waren wel al erg koud, vergeet dus niet genoeg laagjes mee te nemen als je ook gaat kamperen. Onze route:
Aangekomen in Montenegro haalden we ons camperbusje op en reden meteen door naar de Baai van Kotor. Ik had vooraf al veel over deze plek gelezen en de verwachtingen waren hoog. Ze zijn volledig uitgekomen - dit is een plek waar ik absoluut nog eens terugkom. Vanuit Podgorica bereik je Kotor via een weg langs de rand van het Lovćen National Park. Je rijdt door een bijzondere bergwereld tot je het plateau boven Kotor bereikt, dat een fenomenaal uitzicht biedt over de baai en het groenblauw glinsterende water diep beneden je. Neem hier de tijd; dit is een van de mooiste vergezichten van de hele reis.
De weg omlaag telt maar liefst 16 haarspeldbochten en is op sommige punten zo krap dat twee auto's elkaar nauwelijks kunnen passeren. Een uitdagende - en af en toe zenuwslopende - eerste kennismaking met onze huurcamper, maar het uitzicht maakt dit route dubbel en dwars waard. Tip: rijd bij voorkeur vroeg in de ochtend of laat in de middag als er minder verkeer is.
Kotor zelf is een gezellig vestingstadje met een prachtig middeleeuws centrum dat op de UNESCO Werelderfgoedlijst staat. Het is heerlijk om over de oude stadsmuren te slenteren, het fort te beklimmen en lokale specialiteiten te proeven in de smalle straatjes. Kotor wordt ook wel de 'baai van de katten' genoemd en dat merk je meteen: katten hangen, zitten en spelen overal. Er is zelfs een klein kattenmuseum in de oude stad. De ringweg om de baai biedt toegang tot rustige strandjes, pittoreske dorpjes als Perast en Risan, en watersportmogelijkheden. Qua schoonheid kun je de Baai van Kotor vergelijken met een nog onontdekt Gardameer — maar dan omringd door de ruige Montenegrijnse bergen en zonder de toeristische drukte van Noord-Italië.
Praktische info Kotor:
Tijdens onze reis naar het zuiden van Montenegro moesten we tanken en daar 'spraken' we een local. In gebrekkig engels vroeg hij ons of we onderweg waren naar het Ostrog klooster... Eigenlijk niet, maar voor zo een waardevolle tip van een local willen wij onze route best een stukje omgooien. Via een bochtige weg kwamen we een uurtje later aan bij de parkeerplaats van het klooster dan in de berg is gebouwd. Wat bijzonder én mooi, je kunt het klooster zelfs in met de juiste kleding aan (lange broek + shirtje met mouwen).
In het midden en noorden van Montenegro liggen de Dinarische Alpen, met het Durmitor National Park als absoluut hoogtepunt van het land. Het park is UNESCO Werelderfgoed en beslaat een oppervlakte van ruim 390 km². In de regio rondom Žabljak - het hoogst gelegen stadje van de Balkan op 1456 meter - vind je een indrukwekkende concentratie aan bijzondere plekken.
Rondrijden in Durmitor is op zich al een attractie; er zijn diverse panoramische routes uitgestippeld waarbij je je ogen uitkijkt. Een van de mooiste trajecten die wij reden was de Sedlo Pass (1907 meter), een indrukwekkende bergweg dwars door het hart van het park. De weg slingert langs rotswanden, weiden vol bloemen en af en toe een kudde schapen die de weg blokkeert.
De Tara River Canyon is met een diepte van 1300 meter een van de diepste kloven ter wereld - alleen de Grand Canyon in de VS is dieper. Het indrukwekkendste uitzichtpunt is de Tara Bridge (Đurđevića Tara), een betonnen boogbrug uit 1940 die 150 meter boven de rivier zweeft. Hier kun je ook ziplinen over de canyon - een ervaring voor de durvers onder ons.
Wij kozen echter voor een rustiger avontuur: we bezochten een afgelegen dorpje en wandelden vanaf daar naar een klein uitzichtpunt. Daar vonden we een kistje met een dik boek erin. We zijn er ruim een half uur gebleven om korte verhalen van andere reizigers te lezen en onze eigen ervaringen op te schrijven, terwijl we naar de rotswanden tuurden. Dit soort onverwachte momenten maak je alleen mee als je van het toeristische pad af durft te stappen.
Activiteiten in en rondom de canyon:
Black Lake is een ander pareltje van Durmitor. Dit intens blauwe meer bestaat eigenlijk uit twee meren die in de zomer met een smal stuk water verbonden zijn. In ongeveer één uur kun je het meer omwandelen langs een goed gemarkeerd pad door naaldbos. Doe dit zeker vroeg in de ochtend om een parkeerplaats te bemachtigen en de drukte voor te zijn - het is een prachtige, serene plek midden in het bos en tussen de toppen. In het meer kun je zwemmen (koud!), en voor wie meer wil verkennen zijn er meerdere daghikes vanuit het meer richting de hogere toppen van het park, waaronder de hoogste piek Bobotov Kuk (2523 meter).
Praktische info Durmitor:
Albanië is jarenlang een van de minst bezochte landen van Europa geweest, inmiddels verandert dat langzaam. Dat maakt het juist zo bijzonder: de natuur is ongerepter, de dorpjes zijn authentieker en de wandelpaden zijn minder vol dan in de populairdere berggebieden van Europa. De Albanese Alpen - in het Albanees Bjeshkët e Namuna en in het Italiaans bekend als de Accursed Mountains (Vervloekte Bergen) - zijn een van de meest indrukwekkende gebergten van Europa.
Vanuit Montenegro reden we richting het zuiden naar Albanië, naar de poort van de Albanese Alpen: Theth. Dit dorpje ligt diep verscholen in een bergvallei op ruim 800 meter hoogte en is het startpunt van de beroemde Peaks of the Balkans Trail - een meerdaagse langeafstandsroute van 192 km die door drie landen loopt. De weg naar Theth is een avontuur op zich: een deels onverharde bergweg die door smalle valleien kronkelt. Met een lage auto raden we dit af; met een camperbus of SUV is het haalbaar als je rustig rijdt. De moeite is het meer dan waard.
De wandeling van Theth naar Valbona over de Valbona Pass (1800 meter) is razend populair en wordt door velen beschouwd als een van de mooiste daghikes van Europa. Veel bezoekers plannen twee dagen om de route heen en weer te lopen, maar omdat wij ons eigen huisje op wielen bij ons hadden, liepen we de route tot aan de pas en keerden daarna om. Wat een prachtige hike. In totaal liepen we de ruim 18 kilometer in 4,5 uur. Onderweg word je getrakteerd op een onvergetelijk uitzicht over nationaal park, met kalkstenen rotswanden aan weerszijden, weilanden vol wilde bloemen en af en toe een kudde wilde paarden die het pad kruist.
Praktische tips voor de Theth-Valbona hike:
Het dorpje Theth zelf is langgerekt langs een grindweg en bestaat voornamelijk uit gasthuizen, guesthouses en een kerkje. Naast de grote pas is er ook een kortere hike naar de Theth-waterval — in circa anderhalf uur loop je heen en terug naar deze verstopte waterval in de vallei, perfect als opwarmertje de dag voor de grote hike.
Een ander hoogtepunt van Noord-Albanië was Komani Lake. Met een veerboot kun je van het kleine dorpje Koman naar Fierzë varen. Deze 2,5 uur durende boottocht door de Albanese fjorden is werkelijk spectaculair. Lake Komani is een stuwmeer dat in de jaren tachtig is aangelegd bij de bouw van een waterkrachtcentrale. Het water heeft een wonderlijke turquoise kleur en de rotswanden rijzen aan weerszijden van het meer omhoog. Het geheel doet denken aan de Noorse fjorden - maar dan in een Balkanse setting, een stuk goedkoper en minder bekend.
De weg naar Koman is wederom een avontuur op zich: een hobbelige, deels onverharde weg door de middle of nowhere. Wij verbleven de avond voor de boottocht op een kleine camping in Koman. De volgende ochtend reden we door een lange tunnel en kwamen we terecht in de chaos van een kleine haven vol mensen, auto's en taxi's. Een medewerker van de veerboot begeleidde iedereen rustig de volgeladen boot op. Toen de boot eenmaal begon te varen keerde de rust terug en konden we genieten van het indrukwekkende landschap.
Praktische info Komani Lake Ferry:
Noord-Macedonië staat zelden op het reisschema van Nederlandse toeristen, maar wie er eenmaal is geweest, snapt waarom dit land steeds vaker opduikt in de reiswereld. Het land biedt prachtige natuur, rijke geschiedenis en uitstekend eten voor een lage prijs. En misschien wel het mooiste: het is nog altijd rustig.
Bij het plaatsje Ohrid in het zuidwesten van het land kun je geweldig hiken - iets wat wij vooraf niet hadden verwacht. We reden Galičica National Park in om de Magaro Peak te beklimmen. Dit nationale park ligt precies tussen Lake Ohrid en Lake Prespa, twee van de oudste en diepste meren van Europa. Ohrid staat zelfs op de UNESCO Werelderfgoedlijst, zowel vanwege de natuur als de cultuurhistorie.
Alleen het rijden door het park is al prachtig; de weg kronkelt langs steile hellingen met vergezichten over beide meren. Het duurde even voordat we het beginpunt van de hike gevonden hadden, maar toen konden we van start met een rondwandeling van zo'n 9 kilometer. Het eerste deel van de route voert omhoog naar de bergkam, van waaruit je in beide richtingen kunt kijken. Aan de ene kant Lake Ohrid in zijn diep donkerblauwe kleur, aan de andere kant het bredere, ondiepe Lake Prespa. In 2,5 uur kun je het uitzicht van alle kanten bewonderen - een unieke plek.
Ohrid zelf is ook zeker de moeite waard: het is een van de mooiste stadjes van Noord-Macedonië, met een oud centrum vol Byzantijnse kerken, een kasteel en een levendige promenade langs het meer. Zeker in de avond is het hier heerlijk toeven.
Praktische info Ohrid en Galičica:
Nabij de hoofdstad Skopje ligt de Matka Canyon, een van de spectaculairste en tegelijk minst bekende canyons van Europa. De rotswanden rijzen recht uit het groenblauwe water van het Treska-meer omhoog. In plaats van de auto ver de vallei in te rijden, parkeerden we eerder en gingen we lopen - een beslissing die zich dubbel en dwars terugbetaalde.
Een unieke route brengt je aan de linkerkant van de kloof omhoog langs een smal pad naar het klooster St. Nikola Shishovski, dat in de 14e eeuw is gebouwd. Vanaf dit plateau heb je een waanzinnig uitzicht over de canyon en het blauwe water diep beneden je. Daarna kun je kiezen voor de veilige weg terug of doorlopen naar beneden. In ongeveer 20 minuten sta je beneden bij het water, waar je een grote gong kunt luiden als je een taxi nodig hebt. Aan de andere kant van de kloof vind je namelijk verschillende restaurants en toeristische activiteiten. Met een beetje geluk - wat wij gelukkig hadden na zo'n 15 minuten wachten - komt een local je ophalen met een kleine houten boot en brengt je zo over het water naar de andere kant. Naast deze onverwachte boottocht kun je er ook voor kiezen om met een kano of kajak de grotten en rotsen te ontdekken. In de canyon bevinden zich meerdere grotten, waarvan sommige bereikbaar zijn voor bezoekers.
Praktische info Matka Canyon:
Kosovo was misschien wel de grootste verrassing van onze gehele reis. We hadden vooraf geen duidelijk beeld van het land — veel Nederlanders weten weinig over Kosovo buiten de recente geschiedenis. Maar de natuur bleek waanzinnig ruig te zijn, de mensen ontzettend gastvrij en de prijzen ronduit laag. Kosovo is het jongste land van Europa (onafhankelijkheid in 2008) en dat heeft een interessante bijwerking: de toeristische infrastructuur is volop in ontwikkeling. Je vindt er nieuwe hotels en lodges naast gratis kampeerplekken in de bergen, en je rijdt soms uren zonder een andere toerist te zien.
In het westen van Kosovo, bij de stad Peja (Peć), reden we met ons camperbusje de indrukwekkende Rugova Canyon in. Dit is een van de langste en diepste canyons van Europa, maar vrijwel onbekend bij westerse toeristen. In de 12 kilometer lange canyon rij je langs steile rotswanden van soms meer dan 1000 meter hoog. Er zijn diverse uitzichtpunten langs de weg, kleine restaurants en kampeerplekken - sommige zelfs gratis. Wij sliepen hier op een van de mooiste kampeerplekjes van de hele reis, voor niets. Het uitzicht vanuit onze camper 's ochtends vroeg was onbetaalbaar.
De hike die wij maakten was een stuk van de Balkan Trail, richting het bergmeertje Liqeni i Kuqishtes. In totaal liepen we zo'n 5 kilometer over een pad dat precies op de grens tussen Montenegro en Kosovo slingert. Het pad voert door een combinatie van naaldbos, rotsachtig terrein en open hoogvlaktes met spectaculaire vergezichten. Een verfrissende duik in het ijskoude bergmeertje was de perfecte afsluiter van deze bijzondere hike.
Praktische info Rugova Canyon en Kosovo:
Of het nu gaat om een tripje naar de zon of naar de sneeuw, voor Anne is het al goed als je op de bestemming maar uitgebreid foto’s kunt maken en iets nieuws kunt ervaren. Er bestaan zoveel mooi plekken op de wereld en er is dus ook nog zo veel om te ontdekken. Waar de volgende vakantie heen gaat? Dat is bij Anne altijd op tijd geregeld, want haar wensenlijstje is erg lang! De enige bestemming waar ze zeker jaarlijks altijd een paar vakantiedagen voor opoffert is haar geboorteland: Oostenrijk.
