Voor bloeiende heide hoef je niet naar de Veluwe. Op een half uur van Amsterdam ligt de Tafelberg- en Blaricummerheide, waar eind augustus hele velden diep paars kleuren. Wij liepen de rondwandeling van 7,5 kilometer op de laatste zaterdag van augustus. Benieuwd wat je onderweg tegenkomt? Lees verder voor onze ervaring en alle praktische tips.
Startpunt De Tafelberg ligt aan de Oude Naarderweg, aan de rand van Blaricum. Je rijdt een zandweg op en staat er zomaar: een open plek tussen de bomen, een handvol auto's, en aan de rand een groot houten informatiebord van het Wandelnetwerk Gooi & Vecht. Parkeren kost niets, wat in dit deel van het land bijna nostalgisch aandoet.
Groot is de parkeerplaats niet. Wij hadden een zaterdag met wolkenvelden en buien, en dat scheelde waarschijnlijk een slok op een borrel. Op een stralende zondag in augustus kun je je goed voorstellen dat je een rondje moet rijden voor je een plek vindt. Kom dan wat vroeger, of parkeer bij het restaurant als je daar toch iets gaat drinken.
Neem even de tijd voor dat informatiebord. Er beginnen hier verschillende gemarkeerde routes, van kort tot een halve dag, allemaal met de knooppunten erbij. Maak sowieso een foto van het bord voordat je vertrekt: dat kost twee seconden en is een prima back-up als je onderweg twijfelt of je batterij het opgeeft.
Je begint niet meteen op de heide, en dat is eigenlijk mooi opgebouwd. Vanaf de parkeerplaats loop je langs het restaurant, stap je over een klaphekje met rood-witte palen en verdwijn je in een strook loofbos. Rechte stammen, gefilterd licht, een breed zandpad dat zacht wegloopt tussen de bomen.
Dan begint het links tussen de stammen door te schemeren. Eerst een randje kleur, dan een vlek, en voor je het doorhebt loop je niet meer langs de heide maar er middenin. Dat kantelpunt komt sneller dan je verwacht: hooguit vijf minuten na de start.
Het is meteen duidelijk waarom dit gebied in de laatste week van augustus zo populair is. De struikheide staat dan op zijn hoogtepunt, met hele velden diep paars en hier en daar een verdwaalde berk of een groepje jonge vliegdennen als donker accent. Op de open stukken loop je over breed, licht zand dat er in de zon bijna wit uitziet.
Wat de wandeling zo prettig maakt, is dat je nergens over asfalt hoeft. Het is zand, grind, bosgrond en karrenspoor, van begin tot eind. Je merkt het aan je benen, en je merkt het vooral aan de rust: geen auto's, geen fietsbellen achter je.
Vrijwel meteen nadat je de bosrand uit komt, ligt links van je de schaapskooi. Een laag, zwartgeteerd gebouw met een rieten dak dat veel te groot lijkt voor de muren eronder: precies het soort bouwwerk dat er tegen een dreigende wolkenlucht spectaculair bij staat. Je bent dan nog geen tien minuten onderweg.
Dit is de thuisbasis van de kudde die het gebied begraast, en die schapen zijn geen decorstuk. Heide is een cultuurlandschap: laat je het met rust, dan staat er binnen tien jaar bos. De kudde houdt het gras kort en knabbelt de opschietende berkjes weg, en zo blijft het paars dat je komt bekijken bestaan.
Op zondagmiddag tussen twee en vier uur staan er natuurgidsen van het IVN bij de kooi om er meer over te vertellen. Kom je met kinderen, dan is dat een reden om je wandeling op de zondag te plannen.
De kudde zelf kwamen wij twee keer tegen, en beide keren op het juiste moment. De eerste keer graasden ze een eind verderop in het veld, een stuk of dertig dieren met een paar zwarte ertussen. De tweede keer, vlak voor het einde, staken ze pal voor ons het pad over.
Ongeveer op de helft, onder een grove den die scheef over het pad hangt, staat het mooiste bankje van de route. Je kijkt er uit over een licht golvend veld waar drie of vier zandpaden vandaan lopen, allemaal richting een verre bosrand.
Wij hebben hier een tijd gezeten. Iets gedronken, wat foto's gemaakt, gekeken hoe de wolken over het veld schoven. Dat er onderweg verspreid een paar van die bankjes staan is een van de fijnste eigenschappen van deze route: je kunt hem in een ruk uitlopen, maar hij nodigt je uit om dat juist niet te doen.
Wil je een foto maken die de dag samenvat, dan is dit de plek. Ga zitten, laat iemand een paar meter achteruit lopen, en je hebt het paarse veld als achtergrond.
Al na een minuut of tien, vijftien stuitten we op iets waar we niet op gerekend hadden. Naast het pad ligt een grote zwerfkei met het woord START erop gekalkt, en daarnaast staat een bord met een vrolijke illustratie: het begin van een kinderroute over de heide.
Dat het zo vroeg in de route ligt, is precies goed. Kinderbenen zijn na een kwartier nog fris, en juist dan heb je iets nodig dat de aandacht vasthoudt. Langs het paadje staan lage bordjes met opdrachten en weetjes, precies op de hoogte van een kleuter.
Wij liepen deze keer zonder onze kinderen, want het was bewust een dagje met zijn tweeen. Maar we hebben elkaar ter plekke aangekeken en gezegd: hier komen we mee terug. Ga je met jonge kinderen op pad, dan is dit een reden om juist deze heide te kiezen.
En dan de eerlijke bekentenis. De route heet naar de Tafelberg, en wij hebben de Tafelberg niet gezien. Niet omdat we verkeerd zijn gelopen, maar simpelweg omdat hij ons niet opviel.
Achteraf bleek dat een gemiste kans van formaat. De Tafelberg is met 39,2 meter boven NAP het hoogste punt van 't Gooi, en sinds februari 2020 ligt er een uitkijkpunt bovenop. Zevenenveertig treden brengen je naar een platform met een sluitsteen van duizend kilo, precies op de gemeentegrens tussen Huizen en Blaricum.
Het is bovendien een plek met een verhaal. Eeuwenlang diende deze zandheuvel als baken voor de schepen op de Zuiderzee: vanaf het water was hij het herkenningspunt waaraan schippers zich orienteerden. Dat je daar nu met een blik over hetzelfde landschap kunt staan, is het klimmetje meer dan waard.
Leer van onze fout: kijk voor vertrek op de kaart waar dat uitkijkpunt precies ligt en plan het bewust in. Anders loop je er, net als wij, gewoon langs.
Het laatste derde deel van de route verandert opnieuw van karakter. De heide maakt plaats voor bos: hoge beuken met gladde grijze stammen, een zacht pad vol bladeren, hier en daar een open plek waar het licht doorvalt. Even loop je langs de rand van een akker, met het landschap ineens veel opener en boerser.
En dan komt het stuk dat ons het meest is bijgebleven, en dat je in geen enkele routebeschrijving verwacht: je loopt dwars door een boscamping. Caravans tussen de bomen, veel seizoensplaatsen, mensen die achter hun voortent zitten met een boek of een biertje.
Iedereen groet je. Niet dat afgemeten knikje van wandelaars onderling, maar een echt hoi, alsof je even door een klein dorp loopt waar je woont. Je verwacht natuur, en je krijgt er een stukje ongedwongen Nederlandse vakantiesfeer bij.
Als we de wandeling in een woord moeten samenvatten, is het afwisselend. In een rondje van nog geen acht kilometer loop je door loofbos, over open heide, langs een historische schaapskooi, over smalle paadjes en brede karrensporen, langs boerenland en door een camping.
Het weer werkte in ons voordeel, ook al leek dat vooraf niet zo. Het was een bewolkte dag met buien, en we hebben simpelweg een gaatje uitgekozen waarin de zon toch doorbrak. Dramatische luchten boven een paars veld doen meer voor een foto dan een strakblauwe hemel ooit zal doen.
Druk was het, maar aangenaam druk. Veel stelletjes, wat gezinnen met kinderen, jong en oud door elkaar. Nergens het gevoel dat je in een rij staat. En opvallend veel honden, waarvan een deel los liep en waarvan er niet een op ons afkwam.
Ons oordeel: een echte aanrader. We komen terug, en dan met de kinderen.
Wil je de heide paars zien, dan is je timing belangrijker dan wat dan ook. Struikheide bloeit ruwweg van half augustus tot half september, met het hoogtepunt meestal in de laatste week van augustus. Wij liepen op 29 augustus en zaten daarmee midden in de piek.
Dat betekent niet dat je er buiten die weken niets te zoeken hebt. In het voorjaar is het bos frisgroen en lopen er lammeren bij de kooi. In de zomer is er op de heide nauwelijks schaduw, dus dan is de vroege ochtend of het laatste uur van de dag het prettigst. In herfst en winter wordt het stil en sfeervol, maar zijn de zandpaden een stuk natter.
Bij ons was de grond kurkdroog en volstonden gewone wandelschoenen ruimschoots; op sneakers had het ook prima gekund. Maar je loopt vrijwel de hele route over zand, en zand houdt water vast. Heeft het een week geregend, of ga je in november? Trek dan iets waterdichts en iets hogers aan.
Verder is het vooral een kwestie van drinken meenemen. Zeven en een halve kilometer is geen expeditie, maar er is onderweg helemaal niets: geen kraan, geen kiosk, geen automaat. Met een flesje water in je rugzak en de bankjes onderweg heb je alles wat je nodig hebt.
Honden zijn welkom, maar de regels verschillen per gebied. In het Goois Natuurreservaat geldt op de meeste plekken een aanlijnplicht, terwijl er op een deel van de Tafelbergheide een losloopgebied is. Kijk dus even op de borden, zeker tussen 15 maart en 15 juli: in het broedseizoen zijn de regels strakker.
En het spreekt bijna voor zich, maar blijf op de paden. De heide is kwetsbaar, en het is precies dat beheer waardoor het gebied er zo bij ligt. Toegang is van zonsopgang tot zonsondergang.
Kan dit met kinderen? Zeker, en makkelijker dan je zou denken. De route is vlak, er zijn geen gevaarlijke oversteken, en zeven en een halve kilometer is voor een kind van een jaar of zeven goed te doen, zeker met de juiste afleiding onderweg.
Die afleiding is er ruimschoots: het kinderpad met de startkei en de opdrachtenborden, de schapen die je met een beetje geluk van dichtbij ziet oversteken, de schaapskooi met op zondagmiddag natuurgidsen erbij, en aan het eind een speeltuin en een speelveldje als beloning.
Zijn ze nog te klein voor de hele lus, kies dan een van de kortere routes die op het bord bij de parkeerplaats staan. Een waarschuwing: laat de gewone buggy thuis. De paden zijn zandig en op stukken smal; een draagzak of een wagen met grote wielen werkt hier veel beter.
Aan het startpunt ligt cafe-restaurant De Eendracht, aan de Oude Naarderweg 2. We zagen het bij vertrek al staan en zeiden meteen tegen elkaar: hier gaan we straks wat drinken. Dat hebben we gedaan ook, op het terras aan de rand van het bos, met de heide nog vers op ons netvlies.
Het is precies wat je wilt na een wandeling: een groot terras met uitzicht op de Tafelbergheide, een speelveldje waar kinderen kunnen voetballen, een speeltuin naast het terras, en de deuren dagelijks open van negen uur 's ochtends tot elf uur 's avonds. Dus ook voor een koffie vooraf.
Je hebt twee manieren om deze lus te lopen, en ze werken allebei. De eerste is op knooppunten: de route volgt de nummers 81, 82, 89, 87, 11, 84 en 85 van het Wandelnetwerk Gooi & Vecht. Schrijf dat rijtje over of maak er een foto van en volg onderweg de genummerde palen.
De tweede is digitaal: open de route op je telefoon en loop het kaartje mee. Zo deden wij het, en verdwalen was geen moment een risico. Download hem wel offline, dan ben je nergens afhankelijk van bereik of batterij.
Wil je nog eens terugkomen, dan kan dat zonder twee keer hetzelfde te lopen. Bij de parkeerplaats staan meerdere gemarkeerde routes aangegeven, korter en langer, allemaal door hetzelfde gebied maar met een andere lus.
De rondwandeling is 7,5 kilometer. Stevig doorlopend ben je er in anderhalf uur doorheen; wandel je rustig en maak je foto's, reken dan op twee uur. Wij deden er 1 uur en 45 minuten over.
Ja. Bij Startpunt De Tafelberg aan de Oude Naarderweg in Blaricum parkeer je gratis. De parkeerplaats is klein, dus op mooie dagen loont het om vroeg te komen.
Van ongeveer half augustus tot half september, met de piek meestal in de laatste week van augustus. Wij liepen op 29 augustus en de heide stond volledig in bloei.
Ja. Op de meeste delen van het Goois Natuurreservaat geldt een aanlijnplicht, terwijl er op een deel van de Tafelbergheide een losloopgebied ligt. Kijk op de borden ter plaatse, zeker tussen 15 maart en 15 juli.
Zeker. De route is vlak en er ligt onderweg een kinderpad over de heide met opdrachtenborden. Bij het startpunt zijn een speeltuin en een speelveld. Neem geen gewone buggy mee, want de paden zijn zandig en soms smal.
Bij droog weer volstaan gewone wandelschoenen prima. Na een natte periode of in de winter zijn waterdichte, iets hogere schoenen fijner, want je loopt vrijwel de hele route over zandpaden.
Op de grens van Huizen en Blaricum, met 39,2 meter boven NAP het hoogste punt van 't Gooi. Sinds 2020 ligt er een uitkijkpunt met zevenenveertig treden. Plan hem bewust in, want hij valt onderweg niet vanzelf op.
Onderweg niet; neem zelf wat mee. Bij start en finish ligt cafe-restaurant De Eendracht, dagelijks open van 09.00 tot 23.00 uur, met een groot terras, een speelveld en een speeltuin.
De Tafelberg- en Blaricummerheide is precies wat je van een Nederlandse dagwandeling wilt: kort genoeg om spontaan te doen, gevarieerd genoeg om je aandacht twee uur lang vast te houden, en op het juiste moment van het jaar simpelweg prachtig.
Geen zware kilometers, geen ingewikkelde navigatie. Wel paarse velden tot aan de bosrand, een kudde die voor je langs loopt, en een terras waar je met vieze schoenen gewoon mag aanschuiven. Wij gaan terug: met de kinderen, met tijd voor de Tafelberg, en dan blijven we eten.
De route zelf vind je bij Visit Gooi & Vecht: Tafelberg- en Blaricummerheide route. Het gebied wordt beheerd door het Goois Natuurreservaat.
Net als ieder ander houdt Mike ontzettend van vakantie. Maar niet alleen op vakantie heeft hij veel bestemmingen ontdekt, ook tijdens zijn filmwerkzaamheden is hij op veel prachtige plekken geweest. Meestal rijdt hij door de Alpen voor een bergvakantie of wintersport, maar Mike kan ook ontzettend genieten van een stedentrip of strandvakantie.
